نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• علی اکبر تاج مزینانی ¹
• نگار سراج ²

¹ دانشیار رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی،تهران،ایران.

² دانشجوی کتری مددکاری اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی،تهران،ایران.

چکیده

با گسترش نئولیبرالیسم به‌عنوان گفتمان غالب در سیاست‌گذاری عمومی طی دهه‌های اخیر، نظام‌های سیاست گذاری سلامت نیز دستخوش تغییرات بنیادینی شده‌اند. این مقاله به بررسی روند پیش‌روی رویکردهای نئولیبرالی در سیاست‌گذاری نظام سلامت در ایران پس از جنگ می‌پردازد و تأثیر این تحولات را بر اصول عدالت اجتماعی، دسترسی به خدمات، کیفیت مراقبت و هزینه‌های سلامت تحلیل می‌کند. سیاست‌هایی نظیر خصوصی‌سازی، رقابتی‌سازی خدمات، کاهش مداخله دولت و افزایش نقش بازار، گرچه در برخی زمینه‌ها منجر به بهبود بهره‌وری و نوآوری در شرایط خاصی شده‌اند، اما پیامدهایی چون افزایش نابرابری، کاهش شمولیت خدمات و فشار اقتصادی بر اقشار آسیب‌پذیر را نیز به‌دنبال داشته‌اند. این پژوهش در چارچوب یک راهبرد روش‌شناختی توصیفی‌ـ‌تحلیلی با رویکرد کیفی و تفسیرگرایانه طراحی شده و بر مبنای پارادایم تفسیری-نقّادانه سامان یافته است. واحد تحلیل در این پژوهش، سندمحور و نظام‌محور است. داده‌های پژوهش از طریق روش تحلیل محتوای جهت‌دار و با بهره‌گیری از کدگذاری مفهومی با الهام از مفاهیم بنیادین نئولیبرالیسم استخراج شده ا ند. یافته های حاصل از پژوهش در قالب کدها و زیر طبقات تحت عناوین بازتعریف سلامت به مثابه کالای مصرفی در دستگاه ایدیولوژیک نئولیبرالی، تبدیل بدن انسان به میدان ارزش افزایی، تبدیل بیمارستان به بنگاه شبه کارآفرینانه، بازارمندسازی سلامت و منطق عملکرد محور دسته بندی شدند.

کلیدواژه‌ها

• نئولیبرالیسم
• سیاست گذاری سلامت
• نظام سلامت

موضوعات

• این نشریه مقالات معتبر در حوزه های ذیل را به چاپ می رساند: مددکاری اجتماعی رفاه اجتماعی سلامت اجتماعی امنیت اجتماعی مسائل اجتماعی هنجارها

عنوان مقاله [English]

Reorganizing the Welfare State in Light of Market-Based Logic: A Neoliberal Reading of Health Policymaking in Postwar Iran (1367-1400)

نویسندگان [English]

• aliakbar tajmazinani ¹
• Negar Seraj ²

¹ Social Welfare/Allameh Tabatabaei University/Tehran Province

² Tehran

چکیده [English]

With the spread of neoliberalism as the dominant discourse in public policy-making in recent decades, health policy-making systems have also undergone fundamental changes. This article examines the progress of neoliberal approaches in health policy-making in post-war Iran and analyzes the impact of these developments on the principles of social justice, access to services, quality of care, and health costs. Policies such as privatization, service competition, reduced government intervention, and increased market role, although in some areas have led to improved productivity and innovation in certain circumstances, have also had consequences such as increased inequality, reduced service inclusion, and economic pressure on vulnerable groups. This research is designed within the framework of a descriptive-analytical methodological strategy with a qualitative and interpretive approach and is organized based on the interpretive-critical paradigm. The unit of analysis in this research is document-oriented and system-oriented. The research data were extracted through the method of directional content analysis and using conceptual coding inspired by the fundamental concepts of neoliberalism. The findings of the research were categorized in the form of codes and subcategories under the titles of redefining health as a consumer good in the neoliberal ideological system, transforming the human body into a field of value addition, transforming the hospital into a quasi-entrepreneurial enterprise, marketization of health, and performance-oriented logic.

کلیدواژه‌ها [English]

• Neoliberalism
• Health Policy
• Health System