نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• فاطمه جعفری

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان

چکیده

سرطان دوران کودکی به‌عنوان یک بیماری مزمن و پیچیده، نه‌تنها کودک مبتلا بلکه تمامی اعضای خانواده، به‌ویژه مادران را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. مادران در نقش مراقبان اصلی، با فشارهای روانی، هیجانی، اجتماعی و اقتصادی متعددی روبه‌رو هستند که کیفیت زندگی و سلامت روان آن‌ها را به‌شدت تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به‌کارگیری روش تحلیل تماتیک، به واکاوی تجربه زیسته مادران کودکان مبتلا به سرطان پرداخته است. داده‌ها از طریق ۱۲ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با استفاده از کدگذاری سه‌مرحله‌ای تحلیل شد. تحلیل داده‌ها منجر به استخراج شش تم اصلی شد: واکنش‌های اولیه روانی (نظیر ناباوری و شوک)، فرآیندهای هیجانی متضاد (امید و ناامیدی)، تجارب آسیب‌زا و فشارهای چندوجهی (مالی، جسمی، اجتماعی)، منابع معنوی و معنابخش (توکل، باورهای دینی)، تعامل با نظام درمانی و خدماتی، و شبکه‌های حمایت اجتماعی و عاطفی. مادران در مسیر مواجهه با بیماری، با اتکا به راهبردهایی همچون توکل، امید، حمایت اجتماعی و پذیرش تدریجی شرایط، به سازگاری روانی دست می‌یابند. یافته‌ها بر ضرورت طراحی و اجرای مداخلات حمایتی چندبعدی (روان‌شناختی، اجتماعی، معنوی و اقتصادی) برای ارتقای سلامت روانی و توانمندسازی مادران تأکید دارد و می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری و خدمات تخصصی در حوزه روان‌درمانی و آنکولوژی کودکان قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

• سرطان کودکان
• تجربه زیسته مادران
• فشار روانی-اجتماعی
• تحلیل تماتیک
• حمایت اجتماعی

موضوعات

• این نشریه مقالات معتبر در حوزه های ذیل را به چاپ می رساند: مددکاری اجتماعی رفاه اجتماعی سلامت اجتماعی امنیت اجتماعی مسائل اجتماعی هنجارها

عنوان مقاله [English]

"Challenges and coping mechanisms of mothers of children with cancer: A qualitative study based on thematic analysis"

نویسنده [English]

• fatemeh Jaafari

دانشگاه اصفهان

چکیده [English]

Childhood cancer, as a chronic and complex disease, affects not only the affected child but also all family members, especially mothers. Mothers, in their role as primary caregivers, face numerous psychological, emotional, social, and economic pressures that severely impact their quality of life and mental health. This qualitative study, employing thematic analysis, explores the lived experiences of mothers of children with cancer. Data were collected through 12 semi-structured interviews and analyzed using a three-stage coding process. The data analysis resulted in the extraction of six main themes: initial psychological reactions (such as disbelief and shock), conflicting emotional processes (hope and despair), distressing experiences and multifaceted pressures (financial, physical, social), spiritual and meaning-giving resources (trust, religious beliefs), interaction with the healthcare and service system, and social and emotional support networks. Mothers, in the course of confronting the disease, rely on strategies such as trust in God, hope, social support, and gradual acceptance of the situation to achieve psychological adaptation. The findings emphasize the necessity of designing and implementing multidimensional supportive interventions (psychological, social, spiritual, and economic) to improve mothers' mental health and empowerment. These findings can also serve as a basis for policymaking and specialized services in the fields of psychotherapy and pediatric oncology.

کلیدواژه‌ها [English]

• Childhood cancer
• mothers' lived experience
• psychosocial stress
• thematic analysis
• social support