پژوهشنامه مددکاری اجتماعی

چکیده جمعیت یکی از مسائل مهم و حیاتی هر کشوری است و باروری و فرزندآوری از مولفه‌های اصلی آن به‌شمار می‌روند. مطالعه‌ی حاضر با هدف شناخت درک و تصور زنان از تأثیر سیاست‌های تشویقی بر امر فرزندآوری انجام شده است. این پژوهش از روش تحقیق کیفی و رویکرد مطالعه موردی استفاده کرده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شده‌اند. برای دستیابی به اهداف پژوهش، 17 زن متأهل با سطوح تحصیلی و شغلی مختلف ساکن شهر تهران به صورت هدفمند انتخاب شدند و مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع داده ادامه یافت. در تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. یافته‌های پژوهش در دو مضمون اصلی «موانع مرتبط با باروری و فرزندآوری» و «درک و تصور زنان مشارکت‌کننده از سیاست‌گذاری‌های حمایتی فرزندآوری»، مقوله‌بندی شده که شامل مضمون‌های فرعی «چالش‌های مالی و اقتصادی»، «در حاشیه قرارگرفتن ارزش‌های مادرانه»، «تغییر ارزش‌ها و هنجارها»، «فقدان مهارت‌ها و توانمندی‌های مادرانه» و همچنین مضمون‌های درک و تصور از سیاست‌های حمایتی، «حوزه تبلیغات و اطلاع‌رسانی»، «حوزه اجرای سیاست‌های تشویقی»، «بررسی ابعاد سیاست‌های تشویقی فرزندآوری» و «فرزندآوری به مثابه عمل به وظیفه دینی و ملی» است. در مجموع یافته‌های تحقیق نشان داد مطالبات و خواسته‌های زنان مصاحبه‌شونده به منظور سیاست‌گذاری مطلوب در حوزه سیاست‌های تشویق فرزندآوری در سه دسته «راهکارهای بهبود سیاست‌های تشویقی»، «ارائه تسهیلات مادرانه» و «مناسب‌سازی ادغام شغل و امور زنانه» قابل دسته‌بندی بوده و لازم است سیاست‌گذاران علاوه بر سیاست‌های حمایتی ارائه شده به این خواست و مطالبه زنان نیز توجه ویژه نمایند.

چکیده چکیده
مطالعه حاضر تحقیقی کیفی و پدیدارشناسانه است که با هدف شناسایی و فهم عوامل خطرآفرین و ریسک فاکتورهای موجود در زندگی زنانی صورت پذیرفته، که مرتکب جرم شده و مسیر زندگی‌شان به سوی زندان کشیده شده است. بر این اساس در این تحقیق با 24 زن که سابقه محکومیت و حبس دارند، مصاحبه‌های عمیق کیفی شده است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد، اغلب زنان مصاحبه شونده، در طول دوران زندگی خویش انواع خشونت و آزار را تجربه کرده و معمولاً در خانواده‌هایی ناکارآمد، از هم گسیخته و جرم مدار زندگی کرده‌اند که والدین و یا بستگان درجه اول آنها سابقه محکومیت و زندان داشته و یا اعتیاد به موادمخدر دارند، هرچند که برخی از مصاحبه شوندگان خود نیز معتاد بوده و هنگام ارتکاب جرم موادمخدر مصرف کرده‌اند. همچنین نتایج این پژوهش نشان می‌دهد، علاوه بر موارد یادشده؛ فروتری اجتماعی-اقتصادی زنان، مناسبات شغلی، نابسامانی‌های خانوادگی و سابقه مجرمیت همسرو تبعیت از او، سبک زندگی پرمخاطره و مواردی نظیر این، از جمله عواملی است که در فراهم شدن زمینه‌های ارتکاب جرم مؤثر بوده است. با این حال با توجه به کیفی بودن تحقیق، محقق به هیچ وجه قصد تعمیم یافته‌ها را ندارد.