پژوهشنامه مددکاری اجتماعی

چکیده سرطان‌ها برای زنان تجربه‌ای ناراحت‌کننده و دشوار محسوب می‌شود. با وجود چالش‌های متعدد ناشی از این بیماری، به‌ویژه برای زنان متأهل، مطالعات محدودی به بررسی این چالش‌ها پرداخته‌اند. پژوهش حاضر با هدف تبیین چالش‌های تجربه‌شده توسط زنان از ابتلا به سرطان‌های زنانه، به روش کیفی و با تکنیک تحلیل تماتیک انجام شد. فرایند انجام مطالعه از آذر 1402 شروع شده و جمع آوری داده‌ها و انجام مطالعه تا خرداد 1403 به طول انجامیده است. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند بر روی ۲۴ زن متأهل مبتلا به سرطان‌های زنانه ساکن در شهر قم صورت گرفت؛ مشارکت‌کنندگان در رده سنی ۲۰ تا ۶۵ سال قرار داشتند.
در این پژوهش، در مجموع، ۹ مقوله‌ی اصلی و33 مضمون فرعی شناسایی گردید و تم نهایی «بدکارکردی چندجانبه» به‌عنوان جمع‌بندی تجارب زیسته‌ی مشارکت‌کنندگان استخراج شد.تم‌های اصلی در هر مرحله شامل موارد زیر بودند: در مرحله‌ی اول، مواجهه‌ی اولیه‌ی دردناک با بیماری؛ در مرحله‌ی درمان، تهدید نقش همسری، آشفتگی روحی، آسیب‌پذیری عاطفی، کاهش حمایت خانوادگی، محدودیت ساختاریافته‌ی خدمات، کیفیت خدمت‌دهی کادر درمان؛ و در مرحله‌ی پس از درمان، تهدید جایگاه نقش همسری-مادری، دلهره‌ی روانی و مادی بازگشت بیماری. نتایج نشان داد زنان متأهل مبتلا به سرطان‌های زنانه، از لحظه‌ی اطلاع از بیماری تا بعد از درمان، با چالش‌های مختلفی روبه‌رو می‌شوند. شناخت این چالش‌ها می‌تواند درک مناسبی از مسائل این گروه از زنان در هر مرحله ارائه دهد تا متخصصان، در کنار درمان‌های پزشکی، با توجه به این مسائل، برنامه‌های کمکی مؤثر و جامع‌تری برای بهبود وضعیت سلامتی آنان در ابعاد همه‌جانبه طراحی کنند.

چکیده جمعیت یکی از مسائل مهم و حیاتی هر کشوری است و باروری و فرزندآوری از مولفه‌های اصلی آن به‌شمار می‌روند. مطالعه‌ی حاضر با هدف شناخت درک و تصور زنان از تأثیر سیاست‌های تشویقی بر امر فرزندآوری انجام شده است. این پژوهش از روش تحقیق کیفی و رویکرد مطالعه موردی استفاده کرده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شده‌اند. برای دستیابی به اهداف پژوهش، 17 زن متأهل با سطوح تحصیلی و شغلی مختلف ساکن شهر تهران به صورت هدفمند انتخاب شدند و مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع داده ادامه یافت. در تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. یافته‌های پژوهش در دو مضمون اصلی «موانع مرتبط با باروری و فرزندآوری» و «درک و تصور زنان مشارکت‌کننده از سیاست‌گذاری‌های حمایتی فرزندآوری»، مقوله‌بندی شده که شامل مضمون‌های فرعی «چالش‌های مالی و اقتصادی»، «در حاشیه قرارگرفتن ارزش‌های مادرانه»، «تغییر ارزش‌ها و هنجارها»، «فقدان مهارت‌ها و توانمندی‌های مادرانه» و همچنین مضمون‌های درک و تصور از سیاست‌های حمایتی، «حوزه تبلیغات و اطلاع‌رسانی»، «حوزه اجرای سیاست‌های تشویقی»، «بررسی ابعاد سیاست‌های تشویقی فرزندآوری» و «فرزندآوری به مثابه عمل به وظیفه دینی و ملی» است. در مجموع یافته‌های تحقیق نشان داد مطالبات و خواسته‌های زنان مصاحبه‌شونده به منظور سیاست‌گذاری مطلوب در حوزه سیاست‌های تشویق فرزندآوری در سه دسته «راهکارهای بهبود سیاست‌های تشویقی»، «ارائه تسهیلات مادرانه» و «مناسب‌سازی ادغام شغل و امور زنانه» قابل دسته‌بندی بوده و لازم است سیاست‌گذاران علاوه بر سیاست‌های حمایتی ارائه شده به این خواست و مطالبه زنان نیز توجه ویژه نمایند.