ترس از جرم و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن در بین سالمندان شهر شیراز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه یاسوج (نویسنده مسئول).

2 کارشناس ارشد جامعه شناسی دانشگاه یاسوج

چکیده

چکیده
هدف این پژوهش، بررسی وضعیت ترس از جرم و عوامل اجتماعی مرتبط با آن در بین سالمندان شهر شیراز بود. این پژوهش در چارچوب روش‌شناسی کمی و به روش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری تحقیق، سالمندان شهر شیراز بودند که 330 نفر از آنان به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار تحقیق پرسشنامه بود که شاخص‌های آن با استفاده از اعتبار محتوا و اعتبار عاملی تحلیل اعتبار شدند و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفا کرونباخ و آزمون- آزمون مجدد تعیین گردید. در بخش نظری، ترس از جرم، دیدگاه‌هایی نظیر انسجام اجتماعی، سرمایه اجتماعی، نظریه‌های جمعیت شناختی و ارتباطات بین فردی، و بزه دیده شناسی مورد بررسی قرار گرفت و نتایج این تحقیق بر مبنای چنین دیدگاه‌هایی تبیین شده است. بر اساس یافته‌های تحقیق، ترس از جرم در بین سالمندان شهر شیراز در حد متوسط مقیاس سنجش تحقیق برآورد شد. تحلیل متغیرهای زمینه‌ای نشان داد پاسخگویان در متغیرهای سن، جنسیت، تأهل و سطح تحصیلات، تفاوت‌های معناداری در وضعیت ترس از جرم داشتند. به این صورت که با افزایش سن، ترس از جرم افزایش می‌یافت. با افزایش تحصیلات، ترس از جرم کمتر می‌شد و... یافته‌های استنباطی تحقیق نشان داد، سرمایه اجتماعی به‌عنوان یکی از متغیرهای مستقل تحقیق به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم بر ترس از جرم تأثیر داشت. هرچند اثر غیرمستقیم آن (مهارت) بر متغیر وابسته (ترس از جرم) بیشتر بود. مهارت نیز به‌عنوان یکی دیگر از متغیرهای مستقل تحقیق، اثر مستقیم و معناداری بر ترس از جرم داشت. تحلیل نتایج نشان داد، ترس از جرم به‌عنوان یک پدیده اجتماعی هم به لحاظ نظری و هم به لحاظ تجربی در بین سالمندان در سطح جهان پدیده‌ای رایج است که متأثر از شرایط مختلف اجتماعی، روانی، محیطی و... است و برای کاهش آن در بین جمعیت سالمند باید علاوه بر شناخت وجوه مختلف آن، از ظرفیت‌های نهادی و فردی موجود در جامعه ازجمله سازمان‌های مردم‌نهاد، رسانه‌ها و نظایر آن استفاده نمود.
واژه‌های کلیدی: ترس از جرم، سالمندی، مهارت، سرمایه اجتماعی، شیراز

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Fear of Crime and its Related Social Factors Among the Elderly Citizens of Shiraz

نویسندگان [English]

  • ramin moradi 1
  • simin jamnezhad 2
1 Department of Social Sciences, Faculty of Humanities, Yasouj University
2 Master of Science in Sociology of Yasouj University
چکیده [English]

Abstract
The aim of this research is to investigate the situation of the fear of crime and its related social factors among the elderly in the city of Shiraz. This study is done within the framework of a quantitative methodology employing a survey method. The demographic population of the study are the elderly citizens of shiraz, 330 of them were selected through multilevel random sampling. The research tool was a questionnaire, indexes of which were validated through content and factor validity and its reliability was examined by the Cronbach alpha coefficient and test re-test reliability. In the theoretical part of fear of crime, different perspectives of social integration, social capital, demography theories, interpersonal communication and victimology were examined, and the conclusions of this research were determined using such frameworks. According to the findings of this research, the fear of crime among the elderly citizens of Shiraz was estimated to be average in the measurement scale of the research. The analysis of the content variables showed that respondents were significantly different in terms of the fear of crime based on different variables of age, gender, marriage, and level of education.  The fear of crime increased with an increase in age. A higher level of education reduced the fear of crime and so on. The inferential
findings of this research study showed that social capital, as one of the independent variables of the research, affected fear of crime either directly or indirectly. However, its indirect effect was more (on skill) on dependence variable (fear of crime). Skill, as another independent variable of the research, has a direct and significant effect on fear of crime. The analysis of the research conclusions shows that fear of crime as a social phenomenon is prevalent among the elderly across the world both theoretically and experimentally which is affected by different social, mental, and environmental conditions and in order to reduce it among the elderly population, we need to get help from the inherent and individual capacities available in society including non-governmental organizations, media and more, in addition to understanding different aspects of it.
Keywords: Fear of Crime, Elderly Citizens, Skill, Social Capital, Shiraz

منابع

-    احمدی، حبیب. (1384)، جامعه‌شناسی انحرافات، تهران: انتشارات سمت.

-    احمدی، سیروس و درفشان، مریم. (1392)، » رابطه سرمایه فرهنگی و مهارت حل مسئله در بین دانشجویان«، فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، دوره 3، شماره 9: 135-151.

-    افتخاریان، رضا، علیرضا کلدی، شیما سام، رباب صحاف و فدایی وطن، رضا (1395). روایی پایایی نسخه فارسی پرسشنامه سرمایه اجتماعی اونیکس در سالمندان، مجله سالمند، دوره 11، شماره 1، 174-189.

-    بوردیو، پیر. (1391)، تمایز: نقد اجتماعی قضاوت‌های ذوقی، ترجمه: حسن چاوشیان، تهران: ن: شر ثالث.

-    جهانی، سمانه. (1390)، ترس از جرم در فضای عمومی شهر مشهد، پایان‌نامه کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد.

-    ربانی خوراسگانی، رسول و همتی، رضا. (1387)، «تبیین جامعه‌شناختی ترس از جرم: مطالعه موردی شهروندان زنجانی»، مجله جامعه‌شناسی ایران، دوره 9، شماره 4-3: 58-88.

-    رفیع پور، فرامرز. (1384)، کندوکاوها و پنداشته‌ها: مقدمه‌ای بر روش شناخت جامعه و تحقیقات اجتماعی، تهران: شرکت سهامی انتشار.

-    ساروخانی، باقر. (1389)، روش تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

-    شایگان، فریبا؛ امین صارمی، نوذر و عباسی، زینب. (1394)، «سرمایه اجتماعی و احساس امنیت»، فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 6، شماره 91:23-122.

-    صادقی فسایی، سهیلا و میر حسینی، زهرا. (1388)، «تحلیل جامعه‌شناختی ترس از جرم در میان زنان شهر تهران»، نامه علوم اجتماعی، دوره 17، شماره 125:35-152.

-    عبدالله پور، مریم. (1391)، بررسی میزان ترس از جرم در فضاهای شهری و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه مازندران.

-    علیخواه، فردین و نجیبی ربیعی، مریم. (1385)، «زنان و ترس از جرم در فضاهای شهری»، فصلنامه رفاه اجتماعی، دوره 6، شماره 22: 109-131.

-    مدیری، آتوسا. (1385)، «جرم، خشونت و احساس ناامنی در فضا شهری«، مجله رفاه اجتماعی، دوره 6، شماره 22: 11-28.

-    مرکز آمار ایران. (1395)، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، تهران: انتشارات مرکز آمار ایران.

-    مظفری، امین و یمینی دوزی سرخابی، محمد. (1387)، «بررسی فرهنگ‌سازمانی و سبک‌های رهبری دانشگاه‌ها»، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 133:47-158.

-    مطیع اله، لطف اله. (1393)، بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر ترس از جرم در بین زنان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

-    منوچهری، هومان؛ قربی، بنفشه؛ حسینی، میمنت؛ نصیری اسکویی، نویده و کاربخش، مژگان. (1387)، «میزان و انواع سوء رفتار خانگی با سالمندان مراجعه‌کننده به پارک‌های شهر تهران»، نشریه دانشکده پرستاری و مامایی شهید بهشتی، سال هجدهم، شماره 39:62-45.

-    مولایی، مازیار؛ اعتماد، کورش و طاهری تنجای، پریسا. (1396)، «بررسی میزان شیوع سوء رفتار با سالمندان در ایران از سال 1384 تا 1394 با استفاده از مرور ساختاریافته و متاآنالیز»، مجله سالمند،‌ دوره 12، شماره 2: 245-252.

-    نادری، حمد اله؛ جاهد، محمدعلی و شیرزاده، مهین دخت. (1389)، «بررسی رابطه احساس امنیت و سرمایه اجتماعی»، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، دوره جدید، شماره 21: 59-87.

-    نیازی، محسن؛ عباس زاده، محمد؛ بیات، بهرام و عشایری، طاها. (1396)، «فرا تحلیل بررسی عوامل مؤثر بر ترس از جرم در بین شهروندان»، فصلنامه پژوهش‌های دانش انتظامی، سال 19، شماره 3: 41-67.

 

-    Bellair, Paul. E. (1997). "Social interaction and community crime: examining the importance of neighbor networks." Journal of Criminology, 35(4), 677–703.

-    Cordner, Gary. (1986). "Fear of Crime and the Police: An Evaluation of a Fear-Reduction Strategy." Journal of Police Science and Administration, 14 (3), 223-33.

-    Crank, john, Andrew, Giacomazzi, Heck, cary. (2003). "Fear of Crime in Nonurban Setting." Journal of Criminal Justice, 31(3),249-263.

-    Dzurilla, Tomas. J, and Sheedy, Cary. F. (1992). "The relation between social problem solving ability and subsequent level of academic competence in college students." Journal of Cognitive Therapy and Research, 16(5), 589-599.

-    Ferguson, Kristin and Mindel, Charles. (2007). "Modeling fear of crime in dallas neighborhoods:a test of social capital theory." Journal of Crime and Delinquency, 7(28), 322-349.

-    Franklin, Travis, Franklin, Cortney, & Fearn, Noelle. (2008). "A multilevel analysis of the vulnerability, disorder, and social integration models of fear of crime." Journal of Social Justice Research, 21(2), 204-227.

-    Gabriel, Ute, and Greve, Werner. (2003). "The Psychology of Fear of Crime." The British Journal of Criminology, 43(3),600-614

-    Garofalo, James. (1981). "The fear of crime: Causes and consequences." Journal of Criminal Law and Criminolog,20(72),839-875.

-    Hale, Cary. (1996). "Fear of crime: a review of the literature." International Review of Victimology 4: 79–150.

-    Hanson, Rochelle. F, Smith, David. (2000). "Crime related fears and demographic diversity in Los Angeles county after 1992 civil disturbances." Journal of Community Psychology,28(6), 607–623.

-    Hobfoll, Steven, Watson, Patricia Carl C. Bell. (2007). "Five essential elements of immediate and mid- term mass trauma intervention: Empirical evidence." Journal of Psychiatry, 70(4), 283-315.

-    Hollway, Wendy, and Jefferson, Tony. (1998). "The role of anxiety in fear of crime." Crime, risk and insecurity, routledge, London.

-    Katz, Charles. M, and Webb, Vincent. (2003). "Fear of gangs: a test of alternative theoretical models." Justice Quarterly, 20(1), 95–130.

-    Kennedy, Leslie.W, Silverman, Robert.A. (1984). "Significant others and fear of crime among the elderly." The International Journal of Aging Human Development, 20 (4), 241-256.

-    Killias, Martin, and Clerici, Christian. (2000). "Different measures of vulnerability in their relation to different dimensions of fear of crime." The British Journal of Criminology 40(3),437–450.

-    Kruger J, Carlson SA, Kohl HW. (2007). "Fitness facilities for adults: differences in perceived access and usage."American journal of preventive medicine,32(6),500-505.

-    Lane, Jodi and Meeker, James. (2003a). "Fear of gang the crime: a look at three theoretical models." Law and Society Review, 37(2), 425–456.

-    Lane, Jodi. and Meeker, James. (2003b). "Ethnicity, information sources, and fear of crime." Deviant Behavior, 24(1), 1–26.

-    Lee, Gary. R. (1983). "Social integration and fear of crime among older people." journal of Gerontology,38(4),745-750.

-    Lewis, Dan. A.and Greta, Salem. (1986). Fear of crime:incivility and the production of a social problem. New Brunswick: NJ, Transaction Inc.

-    Lorenc, T, Clayton, S, Neary, D., Whitehead, M., Petticrew, M., Thomson, H…& Renton, Adrian. (2012). "Crime, fear of crime, environment, and mental health and wellbeing: Mapping review of theories and causal pathways." Health & Place, 18(70), 757-765.

-    Macionis, John (2017). Sociology. New York: Pearson.

-    Markowitz, Fred. E, and Paul. E. Bellair. (2001). "Extending social disorganization theory: modeling the relationships between cohesion, disorder, and fear." Criminology, 39(2), 293-319.

-    Mawby, Rob, and P. Brunt. (2000). "Fear of crime among British holidaymakers." The British Journal of Criminology, 40(3), 468–479.

-    Nezu, Arthur., and Dzurilla, Thomas. (2001). Problem-solving training. New York: Guilford press.

-    Norton, Lee, and Courlander, Michael. (1982). "Fear of crime among the elderly: The role of crime prevention programs." The Gerontologist, 22 (4), 388-393.

-    Oh, Joong. H, and Kim, Sangmoon. (2008). "Aging, neighborhood attachment, and fear of crime: Testing reciprocal effects." Journal of Community Psychology, 37(1), 21-40.

-    Prieto, Rafael & Richard Bishop (2018). "Fear of crime: the impact of different distributions of victimization." Palgrave Communication, 4(46):1-18.

-    Putnam, Robert. D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. New York: Simon and Schuster.

-    Romer, Daniel, and Jamieson, Kathleen. H. (2003). "Television news and the cultivation of fear of crime." Journal of communication, 53(1), 88-104.

-    Scarborough, Brittney, Novak, Kenneth., Lucas, Wayne. (2010). "Assessing the relationship between individual characteristics, neighborhood context, and fear of crime." Journal of Criminal Justice, 38(4), 819-826.

-    Shaw, Mary. (2005). "Health inequality: An introduction to theories, concepts and methods." International Journal of Epidemiology, 34(2), 500 –502.

-    Skogan, Wesley. G, and Maxfield, Michael. G. (1981). Coping With Crime: individual and neighborhood reactions. Beverly Hills, CA: Sage Publication.

-    Taylor, Ralph. B. and Margaret. Hale. (1986). "Testing alternative models of fear of crime." The Journal of Criminal Law and Criminology,77(1), 151–189.

-    Thompson, Estina. E, and Neal. Krause. (1998). "Living alone and neighborhood characteristics as predictors of social support in late life." Journals of Gerontology Series B-Psychological Sciences and Social Sciences, 53(6), S354–S364.

-    Turner, Bryan. S. (2006). The Cambridge Dictionary of Sociology. Cambridge. Cambridge: University Press.

-    Warr, Mark. (2000). "Fear of crime in the United States: avenues for research and policy." Criminal Justice, 4(4), 452–489.

-    Weitzer, Ronald, and Charis. E. Kubrin. (2004). “Breaking news: how local TV news and real-world conditions affect fear of crime”. Justice Quarterly, 21(3): 497–520.