اثربخشی آموزش هوش معنوی بر تاب‌آوری زنان سرپرست خانوار در شهر یزد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مددکاری اجتماعی، گروه جامعه‌شناسی دانشگاه یزد (نویسنده مسئول).

2 کارشناسی ارشد مشاوره و راهنمایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، ایران

3 کارشناسی ارشد مشاوره و راهنمایی، اداره کل بهزیستی استان یزد

چکیده

چکیده
این پژوهش با هدف اثربخشی آموزش هوش معنوی بر تاب‌آوری زنان سرپرست خانوار کمیته امداد امام خمینی (ره) انجام‌شده است. این تحقیق یک مطالعه نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی‌شهر یزد در سال 1395 بود. از میان این زنان تعداد 30 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و سپس به‌طور تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و گواه گمارده شدند. جهت گردآوری اطلاعات، پرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003) مورد استفاده قرار گرفت. بعد از انجام پیش‌آزمون، گروه آزمایش در 8 جلسه هفتگی 90 دقیقه‌ای، آموزش هوش معنوی بر اساس بسته آموزشی بوول (2004) دریافت کرد. آنگاه پس‌آزمون برای هردو گروه اجرا شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش هوش معنوی باعث افزایش معنادار میانگین نمرات تمام مؤلفه‌های تاب‌آوری (استحکام شخصی، مهار و روابط ایمن) به جزء اعتماد به غرایز در زنان سرپرست خانوار شده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Spiritual Intelligence Training on the Resilience of Women Heading Households in the City of Yazd

نویسندگان [English]

  • Seyed Reza Javadian 1
  • m h 2
  • Maryam Behzadmanesh 3
1 Department of Sociology, Yazd University, Yazd, Iran
2 Social welfare organization of yazd
3 M.A. in Counseling & guidance, Social Welfare Organization of Yazd
چکیده [English]

Abstract
This study investigated the effects of spiritual intelligence training on the resilience of women in female-headed households in Yazd. The population consists of female heads of households who were supported by the Imam Khomeini Relief Foundation in 2016. Thirty women were randomly selected and then randomly divided into two equal groups, experimental and control. The data was collected using Connor & Davidson’s Resilience Scale (CD-RISC). The experimental group received eight weekly sessions of spiritual intelligence training based on the package by Bowl (2004) and then both groups completed the post-test. Data analysis was done through an ANCOVA. The results indicated a significant increase in all components of resilience, namely personal strength, control and secure connections, at mean scores of subjects in the experimental groups on the post-test.
Keywords: Spiritual Intelligence, Resiliency, Female Heads of Households, Imam Khomeini Relief Foundation

منابع

-    بشارت، محمدعلی. (1386). تاب‌آوری، آسیب‌پذیری و سلامت روانی، مجلهعلومروانشناختی، دوره 6، شماره 24.

-    جوادی، رحم خدا؛ پرو، درا. (1387). رابطه هوش هیجانی و تاب‌آوری در دانشجویان دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، فصلنامه اعتیاد پژوهی، سال دوم، شماره 8.

-    حسینی، سید احمد؛ ستاره فروزان؛ آمنه و امیرفریار، معصومه. (1388). بررسی سلامت روان زنان سرپرست خانوار تحت پوشش سازمان بهزیستی شهر تهران، فصلنامهپژوهشاجتماعی، دوره 2، شماره 3.

-    دستجردی، رضا؛ فرزاد، ولی اله و کدیور، پروین. (1390). نقش پنج عامل بزرگ شخصیت در پیش‌بینی بهزیستی روانشناختی، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، دوره 18، شماره 2، (پیاپی 47).

-    سامانی، سیامک؛ جوکار، بهرام و صحراگرد، نرگس. (1386). تاب‌آوری، سلامت روانی و رضایت‌مندی از زندگی، مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، دوره 13، شماره 3، (پیاپی 50).

-    شاکری نیا، ایرج. (1379). تأثیر باورهای مذهبی بر بهداشت روانی انسان، مجله پیوند، شماره 257.

-    صمدی، پروین. (1385). هوش معنوی. فصلنامه اندیشه­های نوین تربیتی، دوره 2، شماره 3.

-    صیدی، محمدسجاد؛ پورابراهیم، تقی؛ باقریان، فاطمه و منصور، لادن. (1390). رابطه بین معنویت خانواده با تاب‌آوری آن، با واسطه‌گری کیفیت ارتباط در خانواده، فصلنامه روش‌ها و مدل‌های روانشناختی، سال دوم، شماره 5.

-    عابدی، فرشته و سرخی، زهرا. (1388). رابطه بین هوش معنوی و صفات شخصیت در بین افراد 19-50 سال شهر ساری، پایان‌نامه رشته روان‌شناسی عمومی، دانشگاه پیام نور مرکز بهشهر.

-    فرامرزی، سالار؛ همایی، رضا و حسینی، محمدسلطان. (1388). بررسی رابطه هوش معنوی و هوش هیجانی دانشجویان،مطالعات اسلام و روانشناسی، دوره 3، شماره 5.

-    محمودی­راد، غلام­حسین و باقریان، فاطمه. (1394). تأثیر آموزش هوش معنوی بر استرس شغلی پرستاران. فصلنامه مدیریت پرستاری، سال چهارم، دوره 4، شماره 1.

-    مرعشی، سیدعلی؛ نعامی، عبدالزهرا؛ بشلیده، کیومرث؛ زرگر، یداله و غباری بناب، باقر. (1391). تأثیر آموزش هوش معنوی بر بهزیستی روان‌شناختی، اضطراب وجودی، و هوش معنوی، در دانشجویان دانشکده نفت اهواز، مجله دست آوردهای روان‌شناختی، دوره 19، شماره 1.

-    وست، ویلیام (1383). روان درمانی و معنویت، ترجمه شهریار شهیدی، و سلطانعلی شیرافکن، تهران، انتشارات رشد.

 

-    Amram, JY. (2009). The contribution of emotional & spiritual intelligence to effective business leadership. For the degree of doctor of philosophy in clinical psychology. Institute of transpersonal psychology pal alto, California.

-    Blum, RW, McNeely C, Nonnemaker J. (2002). Vulnerability, risk, and protection. Journal of Adolescent Health, 31(1): 28-39.

-    Emmons, RA. (2000). Is spirituality an intelligence? Motivation, cognition and the psychology of ultimate concern. International Journal for the Psychology of Religion, 10(1): 3-26

-    Herbst, C. (2012). Footloose and Fancy Free? Two Decades of Single Mothers’ Subjective Well-Being. Social Service Review, 86(2): 189-222.

-    Kagan, L., Psaros C., Alert, M., Styer, A., Shifren, J., Park, E. (2011). Improving resilience among infertile women: a pilot study. Fertility and Sterility, 96(3): S151.

-    King, D.B. (2008) Rethinking Claims of Spiritual Intelligence: A Definition, Model, and Measure. A Dissertation Presented in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Science, Peterborouge.

-    Lysne, CJ, Wachholtz, AB. (2011). Pain, spirituality, and meaning making, what can we learn from the literature? Religions, 2(1): 1-16.

-    Maddahifard, R, Rahimi, M, Kazemi Zarif, AR, Fattah Moghaddam, L. (2015). The effect of spiritual group therapy on resilience and conflict of women with marital conflict. Journal of Applied Environmental and Biological Sciences, 5(9S): 326-334.

-    Mosalanejad, L, Khodabakhshi Koolaee, A. (2013). Looking at infertility treatment through the lens of the meaning of life: the effect of group therapy on psychological distress in infertile women, International journal of fertility & sterility, 6(4): 224-31.

-    Mosalanejad, L, Khodabakhshi Koolaee, A, Shoyokh, F. (2012). Does spiritual group psychotherapy impact on the rate of pregnancy? A case report. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences, 6(1): 78-81.

-    Paukert, AL., Phillips L., Cully, JA, Loboprabhu, SM., Lomax, JW, Stanley, MA. (2009). Integration of religion into cognitive-behavioral therapy for geriatric anxiety and depression. Journal of Psychiatric Practice; 15(2): 103-12.

-    Pinquart, M. (2009). Moderating effect of dispositional resilience on association between hassles and psychological distress. Journal of Applied Developmental Psychology, 30(1): 53-60.

-    Wachholtz, AB, Pargament, KI. (2008). Migraines and meditation: does spirituality matter, Journal of Behavioral Medicine, 31(4): 351-66.

Yu, Y., Peng, L., Chen, L., Long, L., He, W., Li, M., Wang, T. (2014). Resilience and social support promote posttraumatic growth of women with infertility: the mediating role of positive coping, Psychiatry research, 215(2):