عواملِ اجتماعیِ مؤثر بر سلامتِ اجتماعی شهروندان (مورد مطالعه: شهروندان منطقه 1 تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

 
چکیده
سلامت اجتماعی به معنی نقش و عملکرد مناسب و مطلوب فرد در جامعه و داشتن پیوندهای اجتماعی شایسته درون شبکه‌های اجتماعی در جامعه است. از سوی دیگر، شهرها و به‌ویژه کلان‌شهرها با انبوهی از مشکلات و مسائل اجتماعی مرتبط با سلامت اجتماعی روبرو هستند که همگی بر روی سلامت جسمی و روانی افراد نیز تأثیرگذارند. با توجه به اهمیت روزافزون موضوع سلامت اجتماعی، پژوهش حاضر درصدد برآمد ضمن بررسی این موضوع مهم، اقدام به واکاوی تعیین‌کننده‌های اجتماعی مؤثر بر سلامت اجتماعی نماید. این پژوهش در بین 400 نفر از شهروندان ساکن در منطقه 1 تهران انجام شد و برای تبیین نظری موضوع از دیدگاه نظری کوری کییز و شاپیرو استفاده شد. در بخش روش نیز با استفاده از روش پیمایش و ابزار سنجش پرسشنامه و روش نمونه‌گیری خوشه‌ای، اقدام به تکمیل پرسشنامه گردید. نتایج نشان داد که چهار متغیر حمایت اجتماعی، کیفیت زندگی، امنیت اجتماعی و پایگاه اجتماعی-اقتصادی همگی با متغیر وابسته سلامت اجتماعی رابطه دارند و متغیرهای مستقل برشمرده شده قادر به‌پیش‌بینی متغیر سلامت اجتماعی نیز بوده‌اند. بر این مبنا بیشترین میزان پیش‌بینی کنندگی مربوط به متغیر حمایت اجتماعی و پس‌ازآن به ترتیب مربوط به متغیرهای کفیت زندگی، امنیت اجتماعی و پایگاه اجتماعی-اقتصادی بوده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Social Factors Affecting Social Health: A Case Study of Citizens of District One of Tehran

نویسنده [English]

  • Mohammad Bagher Tajeddin
Assistant professor of Islamic Azad University(Central Tehran Branch)
چکیده [English]

Abstract
Social health means the appropriate and desirable role and function of the individual in the society and having appropriate social connections within the social networks in the society. On the other hand, cities, and especially metropolises, are faced with a multitude of social health problems and problems that all affect the individuals' physical and mental health. Due to the increasing importance of social health in the present study, this study aimed to investigate the important social determinants affecting social health. This study was conducted among 400 citizens living in District One of Tehran and was used theoretically to explain the subject from the theoretical point of view of Curie Keys and Shapiro. In the method section, the questionnaire survey and cluster sampling method were used to complete the questionnaire. The results showed that the four variables of social support, quality of life, social security and socioeconomic status all correlated with the dependent variable of social health and the independent variables listed were able to predict the social health variable. Accordingly, the highest predictor was related to the social support variable and then to life satisfaction, social security and socioeconomic status, respectively.
Keywords: Social Health, Social Support, Quality of Life, Social Security, and Socioeconomic Status.

منابع

-    آرمسترانگ، دیوید. (1372)، جامعه‌شناسی پزشکی، ترجمه: محمد توکل، تهران: انتشارات دانشگاه صنعتی شریف، چاپ اول.

-    اکبریان، مهدی، تبار درزی، عبدالله و خاکی، محمدابراهیم. (1389)، «سلامت اجتماعی، پلیس و احساس امنیت». در مجموعه مقالات نخستین هم‌اندیشی ملی سلامت اجتماعی (ص 109-92)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دفتر سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد.

-    بلوک و برسلو. (1972)، پژوهشی به مفهوم سلامت اجتماعی، ترجمه: حسین عبدالله زاده، اینترنت.

-    پارک، جان اورت. (1384)، درسنامه پیشگیری و اجتماعی. ترجمه: حسین شجاعی تهرانی با نظر حسین ملک افضلی، ویرایش هفدهم، تهران: نشر سماط.

-    تبار درزی، عبدالله و دیگران. (1386)، بررسی ارتباط سلامت اجتماعی و متغیرهای دموگرافیک اجتماعی دانشجویان دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.

-    تبار درزی، هادی عبدالله. (1386). "بررسی ارتباط سلامت اجتماعی و متغیرهای دموکراتیک اجتماعی دانشجویان دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی"، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال هشتم، شماره 30 و 31.

-    حاتمی، پریسا. (1389)،  بررسی عوامل مؤثر بر سلامت اجتماعی دانشجویان با تأکید بر شبکه‌های اجتماعی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد مددکاری اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی.

-    حسینی، سیده فاطمه. (1387)، "بررسی میزان سلامت اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن در دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی.

-    خیرالدین، اکبر. (1388)،. بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت روانی با تأکید بر سرمایه اجتماعی"مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی" پایان‌نامه کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی.

-    ریموند و همکاران. (1389)، پیش‌بینی سلامت اجتماعی بر اساس باورهای دینی در بین دانشجویان دختر، فصلنامه «زن و مطالعات خانواده، سال دوم، شماره 7.

-    سام آرام، عزت ا... (1391)، نظریه‌های مددکاری اجتماعی، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی

-    سام آرام، عزت ا...(1388)، بررسی رابطه سلامت اجتماعی و امنیت با تأکید بر رهیافت پلیس جامعه‌محور، فصلنامه علمی-پژوهشی انتظام اجتماعی، سال اول، شماره اول.

-    سجادی، حمیرا (1383)، سنجش سلامت اجتماعی، فصلنامه مددکاری اجتماعی علمی پژوهشی، شماره 8.

-    سجادی، حمیرا و صدرالسادات، سید جلال. (1384)، «شاخص سلامت اجتماعی»، ماهنامه اطلاعات سیاسی-اقتصادی، سال نوزدهم، شماره 7 و 8،

-    فارسی نژاد، معصومه. (1383)، بررسی رابطه سبک‌های هویتی با سلامت اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان دختر و پسر پایه دوم دبیرستان‌های شهر تهران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم تربیتی دانشگاه تهران.

-    کنگرلو، مریم. (1387)، بررسی سلامت اجتماعی دانشجویان شاهد و غیر شاهد دانشگاه علامه طباطبایی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی.

-    لطیفی، غلامرضا و امین موحدی. (1388)، بررسی رابطه بین سلامت اجتماعی و شاخص‌های آن بر میزان کیفیت زندگی (کارکنان بانک ملی شهر تهران)، صفحه 4.

-    مامورت، مایکل و ویلیکسون، ریچارد. (1387)، مؤلفه‌های اجتماعی سلامت. ترجمه: علی منتظری، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ اول.

-    محسنی، منوچهر. (1383)، مقدمات جامعه‌شناسی، تهران: نشر آگاه

-    نبوی، سید عبدالحسین؛ علی‌حسین، حسین زاده و سیده هاجر حسینی. (1388)، «بررسی تأثیر پایگاه اجتماعی- اقتصادی و هویت قومی بر احساس امنیت اجتماعی»، فصلنامه دانش انتظامی، سال دهم، شماره دوم.

 

-    Cimet, G., Gencalp, N S., Keskin, G. (2003). Quality of life and jobsatisfaction of nurses. J Nurs Care Qual, 18 (2), 151-158.

-    Cockerham‚William C‚et al. (2006). Health Life styles and Political ideology in Belarus‚ Russia and Ukraine, Journal of Social Science & Medicine‚ 62:1799-1809

-    Keyes, C. L. M. (1998). Social Well-being. Social Psychilogy Quarterly, 61: 121-140.

-    Keyes, C. L. M., Shmotkin, D., & Ryff, C. D. (2002). Optimizing well- being: The empirical encoundter of two traditions. Journal of Personality andSocial Psychology, 82, 1007- 1022.

-    Keyes, C. L. M., & Waterman, M. B. (2003). Dimensions of well-being and mental health in adulthood. In M. H. Bornstein, L. Davidson, C. L. M. Keyes,

-    Keyes, Corey.L. M, and Jeana L. Magyar-moe. (2003). The Measurement and Utility of Adult Subgectivity Well-being. Pp. 411-425 in Positive Psychological Assessment: A Handbook of Models and Measures, edited by S. J. Lopez and C. R. snyder. Washington, DC: American Psychological Association.

-    Keyes, C.M. and Shapiro, A. (2004). Social Well-being IN The U.S.: A Descriptive Epidemology. Orville Brim: Carol D. Ryff & Ronald C.Kessler (Eds), Healthing Are You? A National Study OF Well-be-ing Of Midlife, University Of Chicago Press.

-    Keyes, Corey Lee.M & Shapiro, Adam. (2004). social well-being in the united states: A Descriptive Epidemiology.

-    keyes‚C.M. (2005). Mental health and or mental illness"?Investigation Axioms of the complete state model of health. Journal of consulting and clinical psychology. 37.539-548.

-    Keyes Corey L. M. (2006). Mental health in adolescence: Is America’s youth flourishing? American journal of orthopsychiatry. vol. 76, n3, pp. 395-402

-    Key-Robert, Melinda J. (2009). The Impact of A Positive Social Media Intervention on Social Well-being.  Ph.D Dissertation, Department of psychology and Research in Education, University of Kansas.

-    Larson‚J.S. (1996). The World Health organization Definition of Health:Social versus Spiritual Health.social Indicators Research.

-    Larson, James (1996). The measurement of social Well-being, Social Indicator Research. 28: 285-296.

-    Olerson, ANN,nancy. (1996). An Explortion of the relation ships among leisure Lifestyle Dispositions complexity and health.

-    Park, N. (2004). The Role of subjective well being in positiveyouth Devolopment.  The Annals of the AmericanAcademy of political and social science, 591:25-39.

-    Ronald, Anderson M. (1995). Revisiting the behavioral model and access to medical care, Does it matter, university of Colifornia at Los Angles, Journal of Health and Social Behavioral.

-    Ryff, C. D., & Singer, B. (2000). Interpersonal flourishing: A positive health agenda for the new millennium. Personality and Social Psychology Review, 4, 30-44.