بررسی سلامت اجتماعی زنان سرپرست خانوار و تعیینکنندههای اجتماعی و جمعیتی آن: مورد مطالعه زنان سرپرست خانوار شهر تهران
دوره 11، شماره 42، زمستان 1403، صفحه 97-142
https://doi.org/10.22054/rjsw.2025.88026.839
احمد دراهکی، مهتاب محمدخانی
چکیده زنان سرپرست خانوار در بسیاری از موارد بیش از آن که از نظر مادی آسیبپذیر باشند، از نظر روانی و اجتماعی آسیبپذیر هستند. این امر توجه به مسئله سلامت زنان سرپرست خانوار به ویژه سلامت اجتماعی آنها را ضروری میسازد. در این راستا پژوهش حاضر با انتخاب نمونهای بالغ بر حدود 589 نفری از زنان سرپرست خانوار در شهر تهران به صورت خوشهای چند مرحله سعی نمود به بررسی سلامت اجتماعی زنان سرپرست خانوار و عوامل تعیین کننده آن بپردازد. نتایج نشان دهنده آن است که زنان سرپرست خانوار مورد مطالعه به لحاظ سلامت اجتماعی در وضعیت مطلوبی قرار ندارند. در بین ابعاد مختلف سلامت اجتماعی، انسجام اجتماعی و پذیرش اجتماعی وضعیت بغرنجتری در زنان سرپرست خانوار مورد مطالعه دارند. نتایج تحلیل چند متغیره نشان داد که بیشترین تاثیر را بر سلامت اجتماعی زنان سرپرست خانوار متغیرهای اجتماعی- شامل تحصیلات، حمایت اجتماعی، فشار نفش و احساس امنیت در تعاملات اجتماعی- ایفا میکنند. در مجموع با ورود همه متغیرهای به مدل رگرسیونی متغیرهای سطح سلامت جسمانی، سطح حمایت اجتماعی، سطح تحصیلات، سطح فشار نقش، نوع مالکیت مسکن و سطح احساس ناامنی اقتصادی در سالهای اخیر معنیداری خود را حفظ کردهاند. راهکارهای سیاستی برخاسته از پژوهش در متن حاضر آمده است.
انسجام اجتماعی و عوامل موثر بر آن در بین جوانان شهر اهواز
دوره 11، شماره 39، بهار 1403، صفحه 163-185
https://doi.org/10.22054/rjsw.2024.79544.753
سمیه خسرو گلستان، حسین آقاجانی مرساء، سید سعید اقایی
چکیده انسجام به عنوان یکی از عوامل مهم تاثیرگذار بر توسعه اجتماعی جوامع، فرآیندی از ادغام فرد در جمع است که با کنشهای اظهاری و اخلاقی شکل میگیرد. طی شکلگیری این مولفه، عوامل اجتماعی و فرهنگی بسیاری همچون دینداری، هویت قومی، احساس محرومیت نسبی و ... تاثیرگذارند. هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر انسجام اجتماعی جوانان شهر اهواز بوده است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی –پیمایشی است. جامعه آماری، جوانان زن و مرد 18 تا 29 سالهی شهر اهواز در سال 1402 با جمعیت 1245237نفر است؛ حجم نمونه طبق جدول مورگان 384 نفر بوده است که به شیوه نمونهگیری خوشهای سه مرحلهای توزیع شده است؛ ابزارگردآوری اطلاعات پرسشنامههای انسجام اجتماعی فلنسبرگ(2006) با22 گویه، دینداری گلاک و استارک(1965) با 29گویه، محرومیت نسبی لهسائی زاده(1391) با 6گویه و هویت قومی حاجیانی( 1388) با 15 گویه بوده است. تجزیه و تحلیل دادهها در بخش توصیفی بیانگر آن است که شهروندان از سطح متوسط انسجام اجتماعی، هویت قومی و احساس محرومیت نسبی و سطح بالای دینداری برخوردار بودهاند. یافتههای استنباطی نیز بیانگر تایید فرضیات تاثیر دینداری و هومیت قومی بر انسجام اجتماعی و رد فرضیه تاثیر احساس محرومیت نسبی بر انسجام اجتماعی بوده است. با تقویت دینداری و هویت قومی و تضعیف احساس محرومیت نسبی در جامعه مورد بررسی با ویژگی خاص تکثر قومی و فرهنگی میتوان به تقویت انسجام اجتماعی و پیرو آن انسجام ملی پرداخت.
واکاوی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر انسجام اجتماعی(مورد مطالعه: جوانان 29-18 ساله جامعه شهری اهواز)
دوره 8، شماره 30، زمستان 1400، صفحه 175-208
https://doi.org/10.22054/rjsw.2022.61483.503
سمیه خسرو گلستان، حسین آقاجانی مرساء، سید سعید اقایی
چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین عوامل فرهنگی -اجتماعی تأثیرگذار بر سلامت و انسجام اجتماعی انجام شده است.
مواد و روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی از نوع همبستگی است. جمعیت آماری در این پژوهش، کلیهی جوانان زن و مرد 18 تا 29 سالهی ساکن مناطق 8 گانهی شهری اهواز را در سال 1400 شامل میشود که بیش از یک میلیون نفر می باشند؛ حجم نمونه محاسبه شده با استفاده از جدول مورگان 384 بوده است. داده های مورد نیاز با استفاده از ابزار گردآوری اطلاعات که پرسشنامه است به شیوه نمونه گیری خوشه ای سه مرحله ای گردآوری شده است. جهت گرد آوری اطلاعات از پرسشنامه های انسجام اجتماعی با 22سوال، سلامت اجتماعی با 25 سوال، سرمایه فرهنگی با 9 سوال، عدالت اجتماعی با 6 سوال، امنیت اجتماعی با 15 سوال استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها در دو بخش توصیفی و استنباطی انجام گردیده است.
نتایج: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل فرضیات تحقیق نیز نشان داد که: احساس عدالت اجتماعی (0.349=r)، احساس امنیت اجتماعی(0.358=r)، سرمایه فرهنگی (0.130=r) و سلامت اجتماعی(0.452=r) با انسجام اجتماعی جوانان شهر اهواز رابطه وجود دارد. به عبارتی با افزایش در میزان امنیت اجتماعی، عدالت اجتماعی، سرمایه فرهنگی و سلامت اجتماعی جوانان ، میزان انسجام اجتماعی آنها افزایش می یابد.
بررسی نقش عوامل اجتماعی- اقتصادی مؤثر بر شادی (مطالعه موردی جمعیت فعال شهر تهران)
دوره 4، شماره 12، تابستان 1396، صفحه 1-41
https://doi.org/10.22054/rjsw.2017.10035
جعفر میکاییلی، مرتضی خورسندی، فاطمه السادات همایونی
چکیده چکیده
گزارشها و دادههای آماری گویای وضعیت بحرانی ایران در رابطه با شادی و شاخصهای مربوط به آن هستند. از سوی دیگر، زندگی پرهیاهو در کلانشهرهای عظیم مانند شهر تهران، به دلیل شتاب روزافزون سرعت زندگی و بروز مسائل و مشکلات اجتماعی و اقتصادی فراوان، افراد را مستعد خمودگی، افسردگی و احساس ناخشنودی ساخته و این امر سلامت روانی افراد و درنتیجه سلامت جامعه را از ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مورد تهدید قرار میدهد. این مطالعه از نوع تحقیقات همبستگی و مقطع عرضی بوده که با روش پیمایش در جامعه آماری جمعیت فعال
(65-15سال) شهر تهران و با نمونه 371 نفری (نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای) انجام شده است. در این مقاله به دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که میزان اثرگذاری متغیرهای اجتماعی: سرمایه اجتماعی (اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی و مشارکت اجتماعی) و متغیرهای اقتصادی: بیکاری و درآمد بر شادی جمعیت فعال شهر تهران تا چه اندازهای است؟ برای تجزیهوتحلیل دادهها از روشهای آمار توصیفی، آمار استنباطی و از روش تحلیل مسیر بهمنظور بررسی فرضیههای تحقیق استفاده شد. بر اساس نتایج، بین انسجام اجتماعی، مشارکت اجتماعی و اعتماد اجتماعی، میزان درآمد خانوار و سن با شادی رابطه مثبت معناداری مشاهده شد. بر اساس دیگر نتایج بین میزان تحصیلات، وضعیت اشتغال، جنسیت و وضعیت تأهل افراد با شادی رابطه معناداری وجود نداشت. در نهایت مدل تحلیل مسیر نشان داد که انسجام اجتماعی، مشارکت اجتماعی، اعتماد اجتماعی و میزان درآمد خانوار اثر مثبت معناداری بر شادی افراد داشته و این متغیرها قادرند 34 درصد از واریانس کل تغییرات شادی را تبیین کنند.
