پژوهشنامه مددکاری اجتماعی

چکیده یکی از فعالیت‌های مهم مددکاران اجتماعی حمایت اقتصادی از بیماران نیازمند بر اساس ارزیابی و تشخیص حرفه‌ای است. این پژوهش کیفی باهدف شناخت عوامل مؤثر بر حمایت‌های اقتصادی مددکاران اجتماعی مراکز درمانی از بیماران نیازمند انجام‌شده است. پژوهش حاضر یک مطالعه کیفی از نوع تحلیل محتوا قراردادی است. جهت جمع‌آوری داده‌ها از روش بحث گروهی متمرکز (FGD) به‌صورت مبتنی بر هدف، با حضور 18 نفر از مددکاران اجتماعی ستاد، دانشگاه‎های علوم پزشکی و مراکز درمانی در قالب چند سؤالی استفاده شد. یافته‌های حاصل از پژوهش قالب کدها، زیر طبقات و درون‌مایه/ طبقات تحت عنوان همراهی و همکاری ضعیف درون‌سازمانی و چالش‌های غیرمسئولانه برون‌سازمانی مؤثر بر موضوع تخفیف طبقه‌بندی شد. در محور درون‌سازمانی موضوعاتی چون ضعف سامانه HIS بیمارستانی، مداخله سایرین در ثبت تخفیفات، ضعف دستورالعمل‌ها، تصدی پست مددکاری اجتماعی توسط سایر رشته‌ها، ضعف در مستندسازی، کمبود نیرو و امکانات، نامتوازن بودن اختیارات با مسئولیت‌ها، عدم آشنایی کادر درمانی با ماهیت مددکاری اجتماعی و در حیطه برون‌سازمانی شامل ضعف عملکرد سایر ارگان‌های حمایتی، افزایش آسیب‌های اجتماعی، اتباع غیرقانونی، نقش بیمه، عدم توجه به برخی گروه‌های آسیب‌پذیر، هزینه‌های تحمیلی، افزایش مراجعه به بیمارستان‌های دولتی و فرهنگ استفاده از منابع دولتی می‌باشد. طبق نتایج پژوهش عوامل گوناگونی در میزان و چگونگی انجام حمایت‎های اقتصادی مددکاران اجتماعی از بیماران نیازمند تأثیرگذار است که این امر موجب تحمیل بار هزینه‌ای هنگفت بر سیستم بهداشت و درمان کشور شده است. از سوی دیگر منجر به غیرتخصصی شدن حرفه مددکاری اجتماعی و ایجاد نگرش منفی و سطح پایین در جامعه نسبت به این حرفه می‌شود.

چکیده طرح مراکز ساماندهی کودکان خیابانی به‌عنوان بخشی از تلاش سازمان بهزیستی در کاهش آسیب، بیش از یک دهه در حال اجراست. هدف این مطالعه، فهم اثرات طرح با در نظر گرفتن چالشهای آن بر اساس تجربه خدمت دهندگان و خدمت گیرندگان است. این پژوهش از نوع کیفی در سال 1396 و با جامعه پژوهش شامل مدیران، کارشناسان، مربیان، کودکان و سرپرستان در 4 استان تهران، سمنان، کردستان و سیستان و بلوچستان انجام شد. با روش نمونه‌گیری هدفمند، نمونه‌ای شامل مجموعاً 124 نفر مورد مصاحبه نیمه ساختاریافته قرار گرفتند و داده‌ها با روش تحلیل تماتیک بررسی شد. 11 مضمون اصلی، 28 مضمون فرعی و 79 مفهوم به دست آمد. دو مضمون اصلی شامل کاستی های طرح و پیچیدگی مختصات مساله کودکان خیابانی فراتر از قابلیتهای طرح اشاره به چالشهای ماهیتی طرح و مضمونهای اصلی شامل دیدگاه سازمانی و فرا سازمانی غیرمسئولانه، کمبود های مادی، فنی و مهارتی، مشکلات نیروی انسانی و هم افزایی آسیبهای مرکز و خدمت دهی ناقص از چالشهای اجرایی طرح بودند. در سایه این چالشها، اثرات طرح شامل مضمونهای اصلی کار پاسخی به تداوم ضعفهای خانوادگی، تحصیلی و محیطی، تقویت سرپرستی ، ترس از مرکز مولد نقشهای بهتر والد-فرزندی، تداوم دشواریهای والدگری و درهم تنیدگی احساس گرفتاری و دلخوشی از اثرات بود. به طور کلی طرح درگیر چالشهای ذاتی و اجرایی متعددی بوده که موجب اجرای ناقص وحداقلی آن شده است. طرح در کاهش اشتغال به کار و افزایش اشتغال به تحصیل، هنوز راه زیادی برای موفقیت دارد اما در تغییر سرپرستی برخی کودکان خیابانی موفق بوده است.